SSL sertifikası nedir? Ücretsiz Let's Encrypt mi, ücretli sertifika mı?

Adres çubuğundaki kilit simgesi, tarayıcı ile sunucu arasındaki trafiğin şifrelendiğini ve sunucunun gerçekten o alan adına ait olduğunun bir sertifika otoritesince doğrulandığını gösterir. Bunu sağlayan belgeye yaygın adıyla SSL sertifikası denir; teknik olarak kullanılan protokol artık TLS'tir ama paket sayfalarında SSL adı yerleşmiştir. Bu yazı sertifika türlerini, kurulum ve yenileme adımlarını, HSTS ve karışık içerik gibi kurulum sonrası konuları ve ücretsiz sertifikanın yetmediği durumları ele alır.

Sertifika ne yapar, ne yapmaz

Sertifika iki iş görür: ziyaretçi ile sunucu arasındaki veriyi şifreler (şifre, kart bilgisi, form içeriği yol boyunca okunamaz) ve alan adının kontrolünün sertifikayı alan kişide olduğunu kanıtlar. Yapmadığı şeyler de önemlidir: sitenin güvenli yazılım kullandığını, kötü amaçlı olmadığını ya da işletmenin güvenilir olduğunu garanti etmez. Bir oltalama sitesi de geçerli sertifikaya sahip olabilir. Tarayıcılar https olmayan sayfaları “güvenli değil” diye işaretlediğinden sertifika bugün tercih değil zorunluluktur.

Doğrulama türleri: DV, OV, EV

Şifreleme gücü üç türde de aynıdır; fark yalnızca sertifikanın içine yazılan kuruluş bilgisinde ve doğrulama sürecindedir. Tarayıcılar EV sertifikalar için eskiden gösterdikleri yeşil şirket adını yıllar önce kaldırdı; ziyaretçi bugün DV ile EV arasındaki farkı yalnızca sertifika ayrıntılarına tıklayınca görür. Dönüşüm oranını artırma gerekçesiyle EV satın almak bu nedenle beklenen etkiyi vermez.

Kapsam: tek alan adı, wildcard, çoklu alan

• Tek alan adı: ornek.com ve genellikle www.ornek.com'u kapsar.
• Wildcard: *.ornek.com biçiminde, tüm birinci seviye alt alan adlarını (blog, mail, test) tek sertifikayla kapsar. Alt alan adının altındaki seviyeyi (a.blog.ornek.com) kapsamaz.
• Çoklu alan (SAN/UCC): Birden fazla farklı alan adını tek sertifikada toplar; e-posta sunucuları ve çok markalı yapılarda kullanılır.

Let's Encrypt üçünü de ücretsiz verir; wildcard için DNS doğrulaması gerekir, yani sertifika aracı DNS bölgenize otomatik TXT kaydı ekleyebilmelidir. Paylaşımlı paketlerdeki otomatik araçlar genellikle tek ve çoklu alan adıyla çalışır, wildcard'ı desteklemeyebilir.

Let's Encrypt nasıl çalışır

Let's Encrypt, DV sertifikaları ücretsiz ve otomatik veren kâr amacı gütmeyen bir sertifika otoritesidir. Sertifikalar varsayılan olarak 90 gün geçerlidir ve Let's Encrypt bu süreyi önümüzdeki yıllarda kademeli olarak kısaltacağını duyurmuştur; kısa süre bilinçli bir tasarımdır, çünkü yenilemenin otomatik olması beklenir. Kontrol panelleri bu otomasyonu hazır sunar:

• cPanel'de AutoSSL, hesaba ekli tüm alan adları için sertifikayı çıkarır ve süresi dolmadan yeniler; SSL/TLS Status ekranından durumu görürsünüz.
• Plesk'te Let's Encrypt (SSL It!) uzantısı aynı işi yapar; alan adı ayarlarından tek tıkla çıkarılır ve yenileme planlanır.
• DirectAdmin'de SSL Certificates bölümünde Let's Encrypt seçeneği bulunur.
• VPS ve dedicated sunucuda panel yoksa certbot ya da acme.sh gibi araçlar cron ile yenilemeyi üstlenir.

Ekim 2026 itibarıyla listemizdeki 25 firmanın 19'u paketlerinde ücretsiz SSL sunuyor. Paket sayfasında “ücretsiz SSL” yazıyorsa bu neredeyse her zaman Let's Encrypt ya da benzeri otomatik bir DV sertifikasıdır. Paketi alırken sorulacak soru sertifikanın ücretsiz olup olmadığından çok, yenilemenin otomatik olup olmadığıdır.

Kurulum adımları

1. Alan adının DNS'i yeni sunucuyu göstermeli; doğrulama çoğunlukla sertifika otoritesinin alan adınıza http üzerinden ulaşmasıyla yapılır. DNS geçişi tamamlanmadan deneme başarısız olur.
2. Panelde SSL bölümünü açın, alan adını seçin ve otomatik sertifikayı çıkarın ya da AutoSSL'in çalışmasını bekleyin.
3. Siteyi https'e yönlendirin: WordPress'te Ayarlar → Genel'deki iki adresi https ile güncelleyin; .htaccess ya da panelin “https'e zorla” seçeneğiyle http isteklerini 301 ile yönlendirin.
4. Veritabanındaki eski http bağlantılarını güncelleyin; WordPress için arama-değiştir eklentileri ya da WP-CLI'nin search-replace komutu kullanılır.
5. Tarayıcıda kilit simgesini ve sertifika ayrıntılarını kontrol edin; çevrim içi bir SSL test aracıyla zincirin eksiksiz olduğunu doğrulayın.

Ücretli sertifikada bu adımlara CSR (sertifika isteği) oluşturma, otoriteden gelen dosyaları (sertifika, ara sertifika, özel anahtar) panele yapıştırma ve yenileme tarihini takvime not etme eklenir. Ara sertifikayı eksik yüklemek, bazı cihazlarda “güvenilmeyen sertifika” uyarısının en yaygın sebebidir.

Karışık içerik hatası

Sayfa https ile açılıyor ama içindeki bir görsel, betik ya da stil dosyası http ile çağrılıyorsa tarayıcı kilidi kaldırır ya da içeriği engeller. Buna karışık içerik (mixed content) denir. Kaynağı çoğunlukla şunlardır: tema ayarlarına elle yazılmış http logolar, eski yazılardaki mutlak bağlantılar, üçüncü taraf gömülü içerikler. Tarayıcının geliştirici araçlarındaki konsol sekmesi engellenen adresleri tek tek listeler; veritabanı arama-değiştir işlemi ve protokolsüz (//cdn.ornek.com) ya da https bağlantılar sorunu kalıcı olarak çözer.

HSTS

HSTS (HTTP Strict Transport Security), sunucunun tarayıcıya “bu alan adına bundan sonra yalnızca https ile bağlan” demesidir; bir yanıt başlığıyla etkinleşir ve belirtilen süre boyunca tarayıcı http denemesi bile yapmaz. Yönlendirmeyi atladığı için küçük bir hız kazancı sağlar ve düşürme saldırılarını engeller. Dikkat edilecek nokta geri dönüşün zor olmasıdır: başlığı uzun süreyle yayınladıktan sonra sertifikanız sorun yaşarsa ziyaretçiler siteye hiç ulaşamaz. Önce kısa süreyle (birkaç gün) deneyin, alt alan adlarını kapsayan seçeneği yalnızca hepsinde sertifika varsa açın.

Ne zaman ücretli sertifika gerekir

• Kurumsal ya da yasal politika sertifikada kuruluş adı (OV/EV) istiyorsa.
• Alan adı kontrolünü yapamayan ya da otomatik yenilemeyi çalıştıramayan kapalı bir ortamda (intranet, bazı uygulama sunucuları) sertifika gerekiyorsa.
• Sertifika otoritesinin sunduğu garanti (warranty) ve destek sözleşmesi şirket için anlamlıysa.
• Wildcard gerekiyor ve DNS sağlayıcınız otomatik doğrulamayı desteklemiyorsa; bu durumda ücretli wildcard elle kurulabilir, ancak geçerlilik süreleri kısaldığı için yenilemeyi yine yılda birden fazla kez yapmanız gerekir.
• Barındırma firması ücretsiz sertifikayı yalnızca ek ücretle ya da üst paketlerde kuruyorsa; o zaman doğru çözüm başka paket ya da firma seçmek olabilir.

Bunların dışında, yani blog, kurumsal tanıtım sitesi, küçük ve orta ölçekli mağaza için Let's Encrypt teknik olarak eşdeğer koruma sağlar. Ücretli sertifikaların geçerlilik süresi de sektör kurallarıyla kademeli olarak kısalıyor; uzun yıllara yayılan “bir kere al, unut” dönemi kapanıyor.

Sık karşılaşılan sorunlar

• Sertifika süresi doldu: Otomatik yenileme, alan adının DNS'i sunucudan başka yeri gösterdiğinde ya da .htaccess'teki bir yönlendirme doğrulama klasörünü engellediğinde başarısız olur. Panelin SSL günlüğünde nedeni görürsünüz.
• www ile açılmıyor: Sertifika yalnızca kök adı kapsıyordur; www'yi de alan adı listesine ekleyip yeniden çıkarın.
• Cloudflare arkasında hata döngüsü: Cloudflare SSL modu “Flexible” iken sunucuda https'e zorlama açıksa sonsuz yönlendirme oluşur; modu “Full (strict)” yapın ve sunucuda geçerli sertifika bulundurun.
• E-posta istemcisi sertifika uyarısı veriyor: Posta sunucusunun adı (mail.ornek.com) sertifikada yoksa uyarı alırsınız; sunucunun kendi adını kullanın ya da bu adı sertifikaya ekleyin.

Sertifika, sitenin güvenlik zincirinin yalnızca bir halkasıdır; güncel yazılım, güçlü parolalar ve düzenli yedek diğer halkalardır. Paket seçerken paylaşımlı hosting ve WordPress hosting kategorilerindeki firmaların ücretsiz SSL sunup sunmadığını firma sayfalarında görebilir, DNS tarafındaki hazırlık için DNS rehberine, barındırmanın temel kavramları için Hosting nedir? yazısına bakabilirsiniz.