Inode nedir? Hosting paketlerinde inode limiti dolunca ne olur

Paket sayfalarında disk alanının yanında çoğu zaman göze çarpmayan bir satır bulunur: “250.000 inode”. Disk alanı dolmadan sitenin aniden dosya yükleyemez hâle gelmesinin en yaygın nedeni bu sınırdır. Bu yazı inode'un ne olduğunu, hangi dosyaların sayacı hızla doldurduğunu, kullanımınızı nasıl sayacağınızı, temizliği hangi sırayla yapacağınızı ve “limitsiz” paketlerde bu sınırın nasıl okunacağını anlatır.

Inode nedir

Linux dosya sistemlerinde her dosya, klasör ve sembolik bağlantı için bir kayıt tutulur; bu kayda inode denir ve dosyanın boyutu, sahibi, izinleri ve diskteki yeri burada yazar. Her nesne, boyutundan bağımsız olarak tam bir inode kullanır: Boş bir dosya da 1 GB'lık bir video da tek inode'dur. Dolayısıyla inode limiti, hesabınızdaki toplam nesne sayısının sınırıdır; disk alanıyla ayrı ayrı ölçülür ve biri dolmadan diğeri dolabilir.

Paylaşımlı paketlerde bu sınır iki nedenle konur: sunucudaki dosya sisteminin kendi inode kapasitesi sonludur ve yüz binlerce küçük dosya, yedekleme, tarama ve taşıma işlemlerini disk alanından çok daha fazla yavaşlatır. Ekim 2026 itibarıyla listemizdeki 25 firmadan 4'ü paket açıklamalarında inode sınırını açıkça belirtiyor; belirtilen değerler 100.000 ile 400.000 arasında değişiyor. Diğer firmalarda sınır paket sayfasında değil, kullanım şartlarında ya da adil kullanım politikasında yer alır; satın almadan önce sormak gerekir.

Sayacı en çok neler doldurur

Boş bir WordPress kurulumu birkaç bin dosyayla başlar; eklenti ve temalar eklendikçe küçük bir site birkaç on bin dosyaya ulaşabilir. Sayacın yüz binlere çıkmasını sağlayan kaynaklar genellikle şunlardır:

• E-posta: Sunucudaki posta kutuları her iletiyi ayrı dosya olarak saklar (Maildir biçimi). Yıllardır silinmemiş bir gelen kutusu, spam klasörü ve çöp kutusu tek başına on binlerce inode tutabilir. IMAP ile birden fazla cihazdan okunan hesaplarda ileti sunucuda kalır.
• Önbellek dosyaları: Sayfa önbelleği eklentileri her sayfa ve her varyant için ayrı dosya üretir; mobil, masaüstü ve giriş yapmış kullanıcı sürümleri çarpılarak büyür. Süresi dolmuş dosyalar temizlenmezse birikir.
• Küçük resimler: WordPress her yüklenen görsel için tema ve eklentilerin tanımladığı boyutlarda kopyalar üretir; bir görsel beş ila on dosyaya dönüşebilir. Görsel optimizasyon eklentileri WebP kopyalarıyla bu sayıyı ikiye katlayabilir.
• Eski yedekler: Yedekleme eklentilerinin sunucuda bıraktığı açılmış yedek klasörleri, taşıma sırasında kopyalanan eski site dizinleri ve “backup_eski” gibi unutulmuş klasörler.
• Oturum ve geçici dosyalar: PHP oturum dosyaları, önizleme ve günlük dosyaları, panelin çöp kutusu (.trash) ve e-posta sunucusunun kuyruk dosyaları.
• Geliştirme artıkları: node_modules ya da vendor klasörleri, Git deposunun .git dizini, test için açılıp kapatılmayan kopya siteler.

Limit dolunca ne olur

Sınıra ulaşıldığında sunucu hesabınız adına yeni dosya oluşturamaz. Belirtiler çoğunlukla birbirinden bağımsız görünen hatalar olarak ortaya çıkar:

• Medya yüklemesi “dosya diske yazılamadı” hatası verir.
• Eklenti ve WordPress güncellemeleri yarıda kalır; site bakım modunda takılı kalabilir.
• Gelen e-postalar geri döner ya da sunucuda kuyruğa alınır; gönderen tarafa “kota aşıldı” benzeri bir hata gider.
• Önbellek yazılamadığı için site yavaşlar, bazı sayfalar boş döner.
• PHP oturumu kullanan uygulamalarda oturum dosyası yazılamadığından giriş başarısız olabilir.
• Otomatik yedek alınamaz; en çok ihtiyaç duyulan anda yedek eksik kalır.

Bazı firmalar sınır aşılmadan önce belirli doluluk eşiklerinde e-posta ile uyarır; bazıları sınırı aşınca hesabı geçici olarak askıya alır ve yükseltme ister. Hangi yolun izlendiği kullanım şartlarında yazar.

Kullanımınızı nasıl sayarsınız

• cPanel: Sağ sütundaki istatistikler bölümünde “Inode Kullanımı” ya da “Dosya Kullanımı” satırı toplamı ve sınırı gösterir. Disk Kullanımı aracı klasör bazında boyut verir; dosya sayısını klasör bazında görmek için SSH gerekir.
• Plesk: Standart abonelik istatistiklerinde dosya sayısı genellikle ayrıca gösterilmez; firmanın uyguladığı sınırı ve kullanımınızı destekten sorun.
• DirectAdmin: Hesap özetinde inode satırı bulunur.
• SSH ile: Ana dizinde find . | wc -l toplam nesne sayısını verir. Hangi klasörün şiştiğini bulmak için find . -printf '%h\n' | sort | uniq -c | sort -rn | head -20 komutu en kalabalık yirmi klasörü listeler. GNU du kuruluysa du --inodes -d 2 . | sort -rn | head aynı işi yapar.
• FTP ile: Klasörleri tek tek açıp dosya sayısına bakmak mümkündür ama büyük dizinlerde çok yavaştır; e-posta klasörleri (mail/alanadi/kullanici/cur ve new) genellikle ilk bakılacak yerdir.

Sayımı temizlikten önce ve sonra yaparak hangi adımın ne kazandırdığını görün.

Temizlik adımları

1. Tam yedek alın. Dosya ve veritabanı yedeğini bilgisayarınıza indirin; temizlik sırasında yanlış klasör silmenin tek sigortası budur.
2. E-postayı boşaltın. Spam ve çöp klasörlerini silin, eski iletileri bilgisayarınıza arşivleyin (posta istemcisinde yerel klasöre taşıma), kullanılmayan hesapları kapatın. Panelden posta kutularına otomatik temizleme kuralı tanımlanabiliyorsa spam için 30 gün gibi bir süre koyun.
3. Önbelleği temizleyin ve sınırlayın. Eklentinin temizle düğmesini kullanın, ardından önbellek süresi ve ön yükleme (preload) ayarlarını azaltın. Birden fazla önbellek eklentisi varsa yalnızca birini bırakın.
4. Eski yedekleri ve kopya siteleri silin. Yedekleme eklentilerinin sunucuda tuttuğu yedek sayısını bir ya da iki ile sınırlayın, yedekleri harici depolamaya gönderin.
5. Gereksiz görsel boyutlarını kapatın. Tema ve eklentilerin ürettiği kullanılmayan boyutları devre dışı bırakın; kapatılan boyutların mevcut kopyaları kendiliğinden silinmez, küçük resim yeniden üretme aracının eski boyutları silme seçeneğini kullanın.
6. Kullanılmayan eklenti ve temaları kaldırın. Devre dışı bırakmak yetmez; dosyalar sunucuda kalmaya devam eder.
7. Çöp ve geçici klasörleri boşaltın. Panelin çöp kutusu, tmp klasörü ve eski PHP oturum dosyaları.
8. Günlük dosyalarını kontrol edin. Hata günlükleri tek dosya olduğu için inode değil disk alanı tüketir; ancak bazı eklentiler günlük başına ayrı dosya üretir.

Bu adımların ardından sayaç hâlâ sınıra yakınsa sitenin gerçek ihtiyacı paketin üzerindedir; yükseltme ya da e-postayı ayrı bir servise taşıma gündeme gelir. E-postayı barındırma hesabından ayırmak, hem inode hem disk yükünü büyük ölçüde azaltır ve site taşımalarını kolaylaştırır.

“Limitsiz” paketlerde inode sınırı

Disk alanı ve trafik “limitsiz” yazan paketlerde inode sınırı hemen her zaman vardır; limitsiz ifadesi boyut için geçerlidir, sayı için değil. Paket sayfasında belirtilmeyen sınır, adil kullanım politikasında ya da sözleşmede yer alır ve çoğunlukla bir aralık olarak değil, sabit bir sayı olarak yazılır. Satın almadan önce şu soruları sorun: sınır kaç, aşılınca ne oluyor (uyarı mı, askıya alma mı), sınırı artırmak için hangi paket gerekiyor ve e-posta dosyaları sayıma dahil mi? Cevaplar yazılı olarak alınmalıdır.

Paylaşımlı paketlerde sınır ve aşım politikası firmaya göre değiştiğinden, karşılaştırma yaparken paylaşımlı hosting kategorisindeki paket açıklamalarına ve firmaların kendi sitelerindeki kullanım şartlarına bakın. Diğer paket terimlerini hosting sözlüğünde, sınırların size dar geldiği durumda geçiş seçeneklerini VPS sunucu kategorisinde bulabilirsiniz.