cPanel kullanım rehberi: ilk gün yapılacak işlemler

Paylaşımlı bir paket satın aldığınızda firmanın gönderdiği hoş geldiniz e-postasında bir cPanel adresi, kullanıcı adı ve parola bulunur. Bu rehber, o e-postayı açtığınız andan sitenizin güvenli biçimde yayına girdiği ana kadar yapmanız gereken işleri sırayla anlatır. Adımlar birbirine bağlıdır: alan adı eklemeden SSL kuramaz, WordPress'i elle kuracaksanız önce veritabanı oluşturmanız gerekir. Bu yüzden sırayı bozmadan ilerlemenizi öneririz. Arayüz sürümden sürüme küçük farklar gösterir; burada menü adlarını değil, her adımın mantığını ve hangi bölümde bulunduğunu anlatıyoruz.

1. Giriş ve ilk ayarlar

Giriş adresi genellikle alanadiniz.com:2083 ya da firmanın verdiği sunucu adıdır; çoğu firma müşteri panelinden tek tıkla da yönlendirir. İlk girişte üç şeyi yapın:

• Parolayı, hoş geldiniz e-postasındaki geçici değerden kendi ürettiğiniz uzun bir parolaya çevirin. Tercihler bölümündeki parola ekranında yaptığınız değişiklik, ana FTP hesabının parolasını da değiştirir.
• İletişim e-postasını, bu hesaptan bağımsız bir adres olarak girin. Hesap kotası dolduğunda, SSL yenilemesi başarısız olduğunda ya da yedek tamamlandığında uyarılar bu adrese gider; aynı sunucudaki bir posta kutusunu yazarsanız sunucu erişilemezken uyarı da alamazsınız.
• Dil ayarını Türkçe yapabilirsiniz; ancak destek talebi açarken ekran görüntüsü paylaşacaksanız İngilizce menü adları firmayla iletişimi kolaylaştırır.

Ana ekranın sağındaki istatistik sütunu disk, inode (dosya sayısı), bant genişliği ve posta kutusu sayısı sınırlarını gösterir. Bu değerleri ilk gün not edin; ilerde yavaşlama ya da hata yaşadığınızda ilk bakacağınız yer burasıdır.

2. Alan adı ekleme ve DNS

Paketin ana alan adı hesap açılırken tanımlanmıştır. Ek bir site barındıracaksanız alan adları bölümünden yeni alan adı eklersiniz; cPanel varsayılan olarak her ek alan adı için ayrı bir kök dizin önerir. Alt alan adları (blog.ornek.com gibi) aynı bölümden açılır ve kendi klasörüne bağlanır.

Alan adının bu hesabı göstermesi için kayıt firmasındaki isim sunucularını barındırma firmasının verdiği ns1/ns2 adreslerine çevirmeniz ya da A kaydını sunucu IP'sine yönlendirmeniz gerekir. Değişikliğin yayılması çoğunlukla birkaç saat sürer, kayıtların önbellek süresine (TTL) bağlı olarak 24–48 saati bulabilir; bu süre içinde diğer adımlara devam edebilirsiniz. DNS yönetimi hesabınızdaysa bölge düzenleyicisinden MX, TXT ve CNAME kayıtlarını görebilirsiniz; e-posta kimlik doğrulama kayıtları için bu ekrana geri döneceksiniz.

3. E-posta hesabı açma

E-posta bölümünden kullanıcı adı, parola ve kota belirleyerek posta kutusu oluşturursunuz. Kotayı paketin toplam disk alanını düşünerek verin; sınırsız kota, bir kutunun tüm hesabı doldurup siteyi durdurmasına yol açabilir. Hesap oluşturulduktan sonra aynı ekranda web posta bağlantısı ve istemci ayarları (IMAP/SMTP sunucu adı, port, şifreleme) görünür; bunları telefon ya da masaüstü programına girersiniz.

Yönlendirme ve otomatik yanıt da aynı bölümdedir. Bilgi adresi gibi genel kutuları kişisel adrese yönlendirmek, gelen talebi kaçırmamanın en kolay yoludur. Spam filtresini ilk gün açın ve eşik değerini varsayılanda bırakın; agresif eşik gerçek postaları da engeller.

4. Veritabanı ve kullanıcı oluşturma

WordPress, Joomla ya da özel bir uygulama kuracaksanız önce veritabanı gerekir. Veritabanı sihirbazı üç adımda ilerler: veritabanı adı, kullanıcı adı ve parola, ardından yetki ataması. Üç bilgiyi de bir parola yöneticisine kaydedin; kurulum sırasında isteneceklerdir. cPanel, veritabanı ve kullanıcı adlarının önüne hesap kullanıcı adınızı ekler (hesap_wp gibi); uygulama ayar dosyasına bu tam adı yazmanız gerekir.

Yetkilerde “tüm yetkiler” seçimi tek site için yeterlidir. Birden fazla uygulama barındırıyorsanız her birine ayrı veritabanı ve ayrı kullanıcı açın; bir uygulamadaki açık diğerinin verisine ulaşmasın. phpMyAdmin aynı bölümden açılır ve tablolara doğrudan bakmanızı, dışa aktarmanızı sağlar.

5. Dosya yöneticisi ve FTP

Dosya yöneticisi tarayıcı içinde çalışır: yükleme, sıkıştırılmış arşivi açma, düzenleme ve izin değiştirme yapılabilir. Ana alan adının dosyaları public_html klasöründe durur; ek alan adlarının klasörleri, alan adını eklerken belirlediğiniz yerdedir. Küçük düzenlemeler ve tek seferlik yüklemeler için dosya yöneticisi yeterlidir.

Çok sayıda dosya aktaracaksanız FTP hesabı açıp bir istemci kullanın. Yeni FTP hesabını belirli bir klasöre kısıtlayabilirsiniz; bir tasarımcıya erişim verirken bütün hesabı değil yalnızca ilgili klasörü açın. İstemcide şifreli bağlantıyı (FTPS ya da paket destekliyorsa SFTP) seçin; düz FTP parolayı açık gönderir.

6. SSL sertifikası

Çoğu firma Let's Encrypt ya da benzeri ücretsiz sertifikayı otomatik kurar; alan adı DNS'i sunucuyu gösterdikten kısa süre sonra sertifika oluşur. SSL bölümünden hangi alan adlarının sertifikalı olduğunu görebilir, eksik olanlar için talep açabilirsiniz. Sertifika kurulduktan sonra siteyi her zaman https üzerinden sunmak için yönlendirme gerekir; bunu alan adı ayarlarındaki zorunlu https seçeneğiyle ya da .htaccess kuralıyla yaparsınız. WordPress kullanıyorsanız site adresini de https ile güncelleyin, aksi hâlde karışık içerik uyarısı alırsınız.

7. Yedek alma

İlk gün boş bir hesabın yedeğini almak gereksiz görünebilir, ama yedek bölümünü tanımak için doğru zamandır. Tam yedek, hesabın dosya, veritabanı, e-posta ve ayarlarını tek arşivde toplar ve başka bir cPanel sunucusuna taşımanın standart yoludur. Kısmi yedek ise yalnızca ana dizini ya da tek bir veritabanını indirir; düzenli kendi kopyanız için bu daha pratiktir. Firmanın otomatik yedeğinin sıklığını ve geri yükleme ücretini destek sayfasından öğrenin; ücretsiz geri yükleme sunmayan paketlerde kendi kopyanız daha da önemlidir.

8. PHP sürümü ve ayarları

PHP seçici ekranından hesabın çalıştığı sürümü görür ve değiştirirsiniz. Güncel WordPress ve eklentiler yeni sürümlerde daha hızlı çalışır; ancak eski bir tema ya da özel kod eski sürüm isteyebilir. Sürümü değiştirdikten sonra siteyi açıp hata olup olmadığını kontrol edin; sorun çıkarsa aynı ekrandan geri dönmek saniyeler sürer. upload_max_filesize, memory_limit ve max_execution_time gibi değerleri aynı ekranın seçenekler bölümünden ya da ayrı PHP INI düzenleyicisinden artırabilirsiniz (hangisinin bulunduğu sunucu yapılandırmasına bağlıdır); büyük tema dosyası yüklerken ya da içe aktarma yaparken bu sınırlara takılmak yaygındır.

9. Tek tıkla uygulama kurulumu

Softaculous ya da firmanın kendi kurulum aracı, WordPress'i birkaç soruyla kurar: hangi alan adına, hangi klasöre, hangi yönetici adı ve parolayla. Kurulum sırasında veritabanını kendisi oluşturur; dördüncü adımdaki veritabanı yalnızca elle kurulumda gerekir. Kurucunun önerdiği varsayılan yönetici adını (admin gibi) değiştirin ve parolayı parola yöneticinizde sakladığınız uzun bir değer olarak belirleyin. Otomatik yedek ve otomatik güncelleme seçeneklerini açık bırakmak küçük siteler için makul bir varsayılandır.

10. Güvenlik: 2FA, IP engeli ve diğerleri

İki adımlı doğrulamayı ilk gün açın; bir doğrulama uygulamasıyla eşleştirdikten sonra yedek kodlarını parola yöneticinize kaydedin. IP engelleyici tek adresleri ya da aralıkları engeller; yanlışlıkla kendi adresinizi engellemeyin, aksi hâlde firmanın desteğine başvurmanız gerekir. Dizin gizliliğini yönetim klasörlerinde kullanmak otomatik giriş denemelerini azaltır; ancak WordPress'te wp-admin klasörünü kilitlemek, ön yüzün kullandığı admin-ajax.php isteklerini de engelleyebileceğinden kuralı dikkatle uygulayın.

İlk gün kontrol listesi

1. Parola değiştirildi, iletişim adresi dış bir adres olarak girildi.
2. Alan adı eklendi, DNS yönlendirildi.
3. En az bir posta kutusu açıldı, spam filtresi etkin.
4. Veritabanı ve kullanıcı oluşturuldu, bilgiler parola yöneticisinde.
5. Dosya yöneticisi ve FTP erişimi denendi.
6. SSL kuruldu, https zorunlu hâle getirildi.
7. Yedek bölümü tanındı, firmanın yedek sıklığı öğrenildi.
8. PHP sürümü güncel bir sürüme ayarlandı.
9. Uygulama kuruldu, yönetici parolası güçlü.
10. İki adımlı doğrulama açık, yedek kodlar saklandı.

Bu listeyi tamamladığınızda hesabınız yayına hazırdır. Panelin arkasındaki paket türünü henüz seçmediyseniz paylaşımlı hosting firmaları listesinde panel filtresiyle arama yapabilir, Plesk ile farkları merak ediyorsanız cPanel mi, Plesk mi? yazısına bakabilirsiniz. Barındırma kavramlarına yeni başlıyorsanız hosting nedir rehberi temel terimleri, FTP, SFTP ve SSH yazısı da dosya aktarımını ayrıntılı açıklar.