Plesk kullanım rehberi: alan adı, e-posta, veritabanı ve WordPress Toolkit

Plesk, cPanel'den farklı bir mantıkla çalışır: işlemler hesabın geneline değil, her bir alan adına bağlı olarak yürür. Bu farkı kavramadan arayüzde “e-posta nerede” diye dolaşmak kolaydır. Bu rehber önce arayüzün yapısını, ardından ilk gün yapılacak temel işlemleri, sonra WordPress Toolkit'in sunduğu kurulum, klonlama, test ortamı ve güncelleme akışını, son olarak yedek yöneticisini anlatır. Menü adları sürüme göre değişebileceği için her işlemin hangi bölümde ve hangi mantıkla bulunduğunu tarif ediyoruz.

Arayüz mantığı: abonelik, alan adı, araçlar

Plesk'te üç katman vardır. Abonelik, satın aldığınız paketin kaynak sınırlarını (disk, trafik, alan adı sayısı, posta kutusu sayısı) taşır. Alan adı, bu aboneliğin altında barındırılan her bir sitedir; dosyalar, veritabanları, posta kutuları ve SSL sertifikaları alan adına aittir. Araçlar, sol menüde abonelik düzeyinde listelenir ama çoğu, seçtiğiniz alan adına uygulanır.

Pratik sonuç şudur: bir işi yapmadan önce “hangi alan adı için?” sorusunu yanıtlayın. Sol menüdeki Web siteleri ve alan adları ekranı her alan adını bir kart olarak gösterir; kartın içindeki sekme ve kısayollar (barındırma ve DNS, posta, dosyalar, veritabanları gibi) o alan adına özeldir. Birden fazla site barındırıyorsanız bu kart görünümü hangi sitede olduğunuzu her an gösterir, bu da cPanel'in tek listeli yapısına göre hata payını azaltır.

Sağ üstteki hesap menüsünden profil, parola ve arayüz dili değiştirilir. İlk iş olarak bu menüden parolanızı yenileyin; Plesk'in uyarı postaları için de Plesk dışında barındırılan bir adres yazın, yoksa sunucu düştüğünde uyarı da size ulaşmaz.

Temel işlemler

Alan adı ve alt alan adı ekleme

Web siteleri ekranındaki alan adı ekle düğmesi yeni site tanımlar; Plesk belge kökü için ayrı bir klasör önerir ve isterseniz aynı adımda siteyi ücretsiz Let's Encrypt sertifikasıyla korumayı seçtirir; PHP sürümü gibi ayarlar sonradan barındırma ayarlarından değiştirilir. Alt alan adı (test.ornek.com gibi) aynı ekrandan açılır ve kendi klasörüne bağlanır. DNS yönetimi hesabınızdaysa alan adı kartındaki DNS ayarları sekmesinden A, MX, TXT kayıtlarını düzenlersiniz; isim sunucuları kayıt firmasında firmanın verdiği adreslere çevrilmelidir.

E-posta

Posta sekmesi alan adına bağlıdır. Posta kutusu oluştururken adres, parola ve kota belirlersiniz; aynı ekranda yönlendirme, otomatik yanıt ve spam filtresi vardır. Kotayı aboneliğin toplam disk alanıyla orantılı tutun. Telefona ya da masaüstü programına gireceğiniz gelen ve giden sunucu adı ile port bilgisi, kutu açıldıktan sonra o kutunun bilgi ekranında listelenir.

Veritabanı

Veritabanları sekmesinden yeni veritabanı ve kullanıcı birlikte oluşturulur; Plesk kullanıcıyı belirli bir veritabanına bağlı ya da tüm veritabanlarına yetkili yapabilir. Tek site için bağlı kullanıcı yeterlidir ve daha güvenlidir. phpMyAdmin bağlantısı aynı satırdadır; dışa aktarma ve tablo düzeltme işleri buradan yapılır.

Dosyalar ve FTP

Dosyalar sekmesi tarayıcı içinde çalışan yöneticidir: yükleme, arşiv açma, düzenleme ve izin değiştirme yapılır. Ana alan adının belge kökü varsayılan olarak httpdocs klasörüdür. FTP erişimi sekmesinden ek hesap açıp belirli bir klasöre kısıtlayabilirsiniz; şifreli bağlantı (FTPS) tercih edin.

SSL

SSL/TLS sertifikaları sekmesinde Let's Encrypt'i seçip sertifikanın www adını ve posta alt adını da kapsamasını işaretlersiniz; ücretsiz sertifika tek adımda kurulur. Kurulumdan sonra aynı ekrandaki seçeneklerle http isteklerini https'e yönlendirin ve mümkünse HSTS'yi açın. Sertifika yenilemesi otomatiktir; DNS kaydı başka bir sunucuyu gösterdiğinde ya da alan adı süresi dolduğunda yenileme başarısız olur ve uyarı bildirim adresine gider.

WordPress Toolkit

Toolkit, Plesk'in WordPress yönetimini tek ekrana toplayan uzantısıdır; temel sürümü Plesk'le birlikte gelir, akıllı güncelleme gibi bazı özellikleri ise lisans sürümüne göre ek ücretli olabilir. Hangi özelliklerin açık olduğunu firmaya sorun. Sol menüden açıldığında hesaptaki bütün WordPress kurulumlarını listeler; var olan bir kurulumu bulup listeye eklemek için tarama düğmesi vardır.

Kurulum

Kur düğmesi alan adı, kurulum klasörü, site başlığı, yönetici adı, parola ve dil sorar; veritabanını kendisi oluşturur. Otomatik güncelleme seçeneğini kurulumda belirlersiniz: küçük sürümler için otomatik, büyük sürümler için elle güncelleme dengeli bir başlangıçtır. Kurulum bittiğinde Toolkit kartından yöneticiye parolasız geçiş yapılabilir.

Klonlama ve test ortamı

Klonla düğmesi hedef olarak yeni bir alt alan adı önerir, dosyaları ve veritabanını kopyalar, kopyadaki site adresini otomatik düzeltir. Kopya üzerinde tema değiştirir, eklenti dener, PHP sürümünü yükseltirsiniz. Sonuç iyiyse veri kopyalama işlemiyle değişiklikleri canlıya aktarırsınız; bu adımda yalnızca dosyaları, yalnızca veritabanını ya da ikisini birden seçebilir, veritabanında belirli tabloları dışarıda bırakabilirsiniz. Canlı sitede bu arada yeni sipariş ya da yorum oluştuysa veritabanını üzerine yazmak onları siler; bu nedenle mağaza sitelerinde genellikle yalnızca dosyalar aktarılır. Kopyanın arama motorlarında görünmemesi için Toolkit'in arama motoru görünürlüğü seçeneğini kapatın.

Güncelleme ve güvenlik

Toolkit listesi her kurulumun yanında bekleyen güncelleme sayısını gösterir; tek kurulum ya da tüm kurulumlar için toplu güncelleme başlatılabilir. Güncelleme öncesi geri dönüş noktası oluşturma seçeneği açıksa hata durumunda önceki hâle dönebilirsiniz. Güvenlik kontrolü ekranı dosya izinleri, wp-config erişimi ve sürüm bilgisinin gizlenmesi gibi maddeleri listeler; önerilenlerin tamamını uygulamak çoğu site için güvenlidir, yalnızca dosya düzenleyiciyi kapatma seçeneği tema düzenlemesi yapan kullanıcıları etkiler.

Yedek yöneticisi

Yedek yöneticisi abonelik düzeyinde çalışır ve tüm alan adlarını, posta kutularını, veritabanlarını ve ayarları tek arşive koyabilir; isterseniz yalnızca belirli bir alan adını ya da yalnızca veritabanlarını seçersiniz. İki tür vardır: tam kopya her seferinde her şeyi alır, artımlı kopya son kopyadan bu yana değişenleri ekler ve yer tasarrufu sağlar.

Zamanlama ekranından günlük ya da haftalık otomatik kopya tanımlayın, saklanacak kopya sayısını belirleyin ve hedef olarak sunucu dışında bir depolama seçin (FTP hedefi ya da uzantıyla bulut depolama). Sunucuda tutulan kopya, sunucu arızasında erişilemez. Geri yükleme aynı ekrandan yapılır ve seçicidir: tek bir posta kutusunu ya da tek bir veritabanını geri almak için tüm hesabı eski hâline döndürmek gerekmez. Yedek yöneticisi nesneleri özgün yerlerine geri yazar; prova için canlı siteyi hedef almayın. Geri yüklemeyi gerçekten denemeden kopyaya güvenmeyin: arşivi indirip dosyaları ve veritabanı dökümünü test için açtığınız bir alt alan adına elle aktarmak güvenli bir provadır.

Firmanın kendi otomatik kopyası varsa bu, sizin zamanladığınız kopyanın yerini tutmaz; firmanın sakladığı sürüm sayısı ve geri yükleme ücreti paketten pakete değişir. İki kaynağı birlikte tutmak, hem sunucu arızasına hem de kendi hatanıza karşı güvence sağlar.

Yayına almadan önce son kontrol

1. Her alan adı kartında doğru belge kökü ve PHP sürümü görünüyor; isim sunucuları firmanın adreslerine çevrildi.
2. Sertifika www ve posta adını kapsıyor, http'den https'e yönlendirme ve HSTS açık.
3. Toolkit güvenlik kontrolündeki önerilen maddeler uygulandı, klonun arama motoru görünürlüğü kapalı.
4. Veritabanı kullanıcısı yalnızca kendi veritabanına bağlı.
5. Yedek zamanlaması sunucu dışı bir hedefe yazıyor ve bir arşiv test alt alan adına elle açılarak denendi.
6. Hesap menüsünden parola yenilendi, uyarı adresi Plesk dışında.

Plesk'in özellikle Windows barındırma ve çok siteli WordPress yönetiminde öne çıktığını, cPanel'le karşılaştırmalı olarak cPanel mi, Plesk mi? yazısında anlattık. Toolkit'in sunduğu kolaylıklar sizin için belirleyiciyse Plesk sunan hosting firmaları yazısına ya da WordPress hosting firmaları listesindeki panel filtresine bakabilir, Windows gerekiyorsa VPS sunucu sayfasında panel seçeneklerine bakabilirsiniz.